GELİŞİM PSİKOLOJİSİ

1-Sınavda gelişimin temel kavramlarından kritik dönem ve olgunlaşma konusunda birer, bir de gelişimi etkileyen yaşantı  (çevre) faktörüyle ilgili bir soru çıkmıştır.

Bu soruların üçü de çok kolaylıkla cevaplanabilecek türdendir.

2-Genelde bilişsel gelişim ve özelde Piaget’nin bilişsel gelişim kuramından 2 soru gelmiştir. Bu sorulardan birisi gelişimi etkileyen faktörlerden “yaşantı” ile ilgilidir ve korunumun kazanılması örneği üzerinden sorulmuştur.

Bilişsel gelişimle ilgili diğer soru “Aşağı yukarı ne demek?” şeklinde kavram gelişimi üzerinden sorulmuştur. Soruda dikkat edilirse işlem öncesi dönemden somut işlemler dönemine geçmekte olan ilkokul birinci sınıf çocuğuna bu kavramın hangi yolla kazandırılmasının uygun olacağı sorulmuştur. Cevabı olarak birbirine yakın büyüklükteki iki nesnenin gösterilmesi verilmiştir. Yani soyut bir kavramın somutlaştırılarak öğretilmesi biçiminde olan uygun cevaba ulaşılması istenmiştir.

3-Sınavda Erikson’un kişilik gelişim kuramından 3 soru yer almıştır. Bunlardan birisi hemen her yıl olduğu gibi kimlik statüsüyle ilgilidir ki; soru çok açık bir şekilde “dağınık kimlik” statüsüne ulaşabilmeyi sağlamaktadır.

Diğer iki sorudan birisi çocuklara çok fazla müdahale edilmesinin ve aşırı koruyucu anne-baba tutumlarının “özerklik” özelliğini edinememeye yol açacağını, diğeri de 70 yaşındaki bir dededen ve hırçın özelliklerinden söz edilerek Erikson’a göre son gelişim döneminin başarısızlık özelliği olan “umutsuzluk” duygusunun oluşumunu sormuştur.

4-Sınavda bir soruda da bir babanın aşırı kuralcı ve katı tarzından söz edilerek Freud’a göre psikoseksüel gelişim kuramının “anal” dönemindeki aksamasının bulunması istenmiştir.

5-İki soru Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi yaklaşımından sorulmuştur.  Birinci soruda tiyatroya gitme çabasının hangi ihtiyaca karşılık geldiği istenmiştir. Bu sorunun cevabı da ihtiyaçlar piramidinin tepesi olan estetik ihtiyacına denk gelmektedir.

Diğer soru ise Maslow, Bowlby karışımı bir sorudur. Bu soruda temel fizyolojik ihtiyaçlar karşılansa bile bebeklerin sevgi, ilgi görme ihtiyaçlarının karşılanmamasının yaratacağı duygusal yoksunluğu bebek ölümlerine bile yol açabileceğinden hareketle; bu ihtiyaçların hayatta kalma ihtiyacı olduğu vurgulanmıştır.

6-Kohlberg’in ahlak gelişim evreleri sorusu yapılan tüm sınavlarda olduğu gibi bu yıl da gelmiştir. Soru anneyle tartışan toruna babaannenin “hanım kız olma ve anneye saygı gösterme” tavsiyesi açık bir şekilde iyi çocuk olma özelliğine vurgu yapmıştır.

Gelişim soruları bu yıl hiç kafa karıştırmayacak kadar kolay ve açık bir şekilde sorulmuştur.

Hemen her yıl olduğu gibi 3 soru gelişimin temel kavramları ve gelişimi etkileyen faktörlerden, bir soru ahlak gelişiminden, 4 soru Erikson ve Freud’un kişilik gelişim kuramlarından, 2 soru Piaget’nin bilişsel gelişim kuramından, 1 soru Kolhberg’in ahlak gelişim kuramından, 2 soru da Maslow’un ihtiyaçlar kuramı yaklaşımından gelmiştir.

Prof. Dr. Hasan BACANLI
Genel Yayın Danışmanı